Karadenizi Kurtarmak Konu 8, Haziran 2005 Teşekkürler Dili secin: EN BG GE RO RU TR UA
	Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu ve Karadeniz Ekosisteminin İyileştirilmesi Projesi Resmi Dergisi

Rusya Federasyonu’nda 2002-2004 Avrupa Yardım Projesi Sonuçları

“Rusya, Gürcistan ve Ukrayna’da Karadeniz Çevre Programına Teknik Yardım” Avrupa Yardım Projesi 111897/C/S/WW tamamlanmıştır (Kontrat sahibi- ARCADIS Euroconsult). Proje, Rusya’da Entegre Kıyı Alanları Yönetimi İçin Ortak Metodolojilerin Geliştirilmesi Üzerine Bölgesel Faaliyet Merkezine (ICZM RAC) destek sağlamıştır.

ICZM RAC, Projenin desteği ile Entegre Kıyı Yönetimi için Bölgesel Karadeniz Stratejisi’nin taslağını (Stratejik Eylem Planı’nın 68. maddesi) geliştirmiş ve bu belgeyi Karadeniz Komisyonu’nun 11. Olağan Toplantısı’nda sunmuştur. Proje çıktıları aynı zamanda, Avrupa Kıyı Yönetimi Düzenlemesine dayalı olarak “Karadeniz Devletlerinin Kıyı Alanları için Ulusal Hukuki Düzenlemelerinin Hazırlanması için Rehber” ile “ICZM İyi Uygulamaları, Araçları ve Teknikleri” ve “Entegre Kıyı Alanları Yönetimi üzerine Hukuki terimlerin İngilizce-Rusça Sözlüğü” belgelerinin basımını da içermektedir. Rusya Federasyonu ve Ukrayna için ICZM ile ilgili mevzuat analiz edilmiş ve Kuban Devlet Üniversitesi Coğrafya Fakültesinde yeni açılan müfredat programı 013400-Doğal Kaynaklar Yönetimi kapsamında ICZM dersi başlatılmıştır. “Rusya Akdeniz İşbirliği için Karadeniz Kıyılarının Vejetasyonu” adlı kitap yayımlanmıştır. Karadeniz Kıyılarının Durumu Hakkında Raporun gelecekteki hazırlığını destekleyici bilgiler toplanmıştır.

Gelişmiş ülkelerde kıyı yönetimi için gelişen uygulamalar göstermektedir ki; kıyı alanlarında sürdürülebilir kalkınma prensiplerini uygulamanın en akılcı yolu, işlevsel zonlamaya dayalı alan planlama gibi ICZM araçlarının uygulanmasıdır.

Avrupa Yardım projesi “Entegre Kıyı Alanları Yönetimi içinde Alan Planlaması Metodolojisi” geliştirmiştir. Gelenzik Tatil Köyünde ICZM prensiplerinin uygulanması hakkında demonstrasyon projesi başarıyla tamamlanmıştır. Projenin çıktısı, Gelenzik tatil köyü için temel işlevsel zonlamaya dayalı alan planının geliştirilmesidir. Bu arazi planının geliştirilmesinde, çevre üzerindeki etkilerin değerlendirilmesi için orijinal teknikler kullanılmıştır.

Alan planlaması doğal kaynakların kullanımının iyileştirilmesini amaçlamıştır. Burada, mevcut durumun değiştirilmesi ihtiyacı, çevre ve ekonomi için olası sonuçların hesaba katılması zorunludur. Bu, aşağıdakilerle sağlanabilir:

• mevcut durum dikkate alınarak, bugünkü ve gelecekteki ihtiyaçlar için ayarlanmış kaynak mevcudiyetinin değerlendirilmesi,
• bireylerin ve toplumun ihtiyaçları arasında, bugünkü ve gelecekteki nesillerin istekleri arasında, farklı doğa yönetim tipleri çatışmalarının çözümü için yolların belirlenmesi ve değerlendirilmesi,
• optimum kalkınma alternatiflerinin belirlenmesi ve en kabul edilebilir olanlarının seçimi,
• istenen ve koordine edilen değişikliklerin gerçekleştirilmesi için oryantasyon planlaması,
• deneyimlerin sürekli olarak analiz edilmesi, bunların mevcut duruma göre ayarlanması.

Karar verme destek sistemi, doğal kaynak şartları, tehlikeli olayların (erozyon, sel, toprak kayması, vb.) neden olduğu doğal kısıtlamalar, idari kısıtlamalar (su objelerinin su koruma zonları, tesislerdeki sağlıkla ilgili koruma zonları), karasal alanda ekolojik yük, doğal karasal özellikler gibi konular hakkında veri içeren bilgi tabanını içerir.

Proje uygulamasında aşağıdaki basamaklar varsayılmıştır:

1. Optimum doğa yönetimi alternatiflerinin belirlenmesi ile ilgili genel verilerin toplanması (alanın coğrafi tanımı, sosyal ve demografik durum, ekonomik özellikler, ekolojik durum).
2. Her bir doğal bileşenin (NC) durumu, öneminin bütüncül tahmini ve duyarlılığı hakkında bilgi toplanması.
3. Bu alanın doğa yönetiminde, doğal faktörler veya doğal bileşenlerin veya her bir doğal sığınağın kalitesinin korunma şartları nedeniyle oluşan kısıtlamalar hakkında bilgi toplanması.
4. Temel bilgiler kullanılarak, izleyen işlevsel zonlama için zon kategorilerinin belirlenmesi.
5. Reel arazi kullanımı hakkında bilgi toplanması, faaliyet sektörlerinin belirlenmesi.
6. Faaliyet sektörlerinin gelişme vizyonunun, aynı alanda kullanılması halinde karşılıklı etkilerinin, doğal çevre üzerindeki etki derecelerinin değerlendirilmesi.
7. Doğal bileşenler açısından, alanın kullanımının işlevsel (sektörel) zonlama alternatiflerinin belirlenmesi.
8. Doğa yönetimi kısıtlamaları açısından, alanın kullanımının işlevsel (sektörel) zonlama alternatiflerinin belirlenmesi.
9. Tüm doğal bileşenler ve doğa yönetimi kısıtlamaları açısından alanın işlevsel (sektörel) zonlamasının temel haritasının hazırlanması, sektörler arası çatışmanın belirlenmesi.
10. Çatışmaların sonuç haritasının hazırlanması. Ekonomik ve ekolojik değerlendirmelere ve alanın yerinde incelenmesine dayalı olarak, çatışmaların çözüm yollarının araştırılması; kalkınmakta olan sektörün lehine, diğer sektör üzerindeki etkinin azaltılması, faaliyetin durdurulması ve alanın rehabilitasyonu ile, temel bir sektörün geliştirilmesi.
11. Çatışma durumlarının olası çözüm yolları dikkate alınarak, alan planının oluşturulması.

Tüm bilgiler MapInfo yazılımına dayalı olarak GIS (Coğrafi Bilgi Sistemi) formatında sunulmuştur. Arazi uzaktan algılama (LRS) sonuçları, kartografik görüntülemeye temel olarak kullanılmıştır.

Proje, Karadeniz bölgesinde ICZM prensiplerinin uygulanmasına örnek oluşturabilecektir, çünkü, 1996 yılında Karadeniz ülkeleri tarafından imzalanan Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Stratejik Eylem Planı’nın 68. maddesinin bu tür bir faaliyeti gerekli kıldığı gerçeğine rağmen, hiçbir Karadeniz ülkesi işlevsel zonlama üzerinde bu şekilde çalışmamıştır.

“Kıyı Zonu için Alan Planlaması Metodolojisi” Karadeniz bölgesinin tüm ülkeleri için uygulanabilir ve temel olabilir. Gelenzik tatil köyündeki uygulama, “metodolojinin” Karadeniz kıyı alanları için pratik önemini gösteren bir örnek teşkil edebilir

Ekaterina Antonidze

ICZM Merkezi Direktörü- Rusya Federasyonu

[<<]    [>>]