Karadenizi Kurtarmak Konu 8, Haziran 2005 Teşekkürler Dili secin: EN BG GE RO RU TR UA
	Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu ve Karadeniz Ekosisteminin İyileştirilmesi Projesi Resmi Dergisi

Karadeniz Coğrafi Bilgi Sistemi (GBS)

Tarihçe. Coğrafi Bilgi Sistemi (GIS) teknolojilerinin çevre yönetiminde kullanılması, ilk elektronik haritaların ve sayısal görüntü işleme yazılımlarının geliştirilip konuşlandırıldığı 1950’lere dayanır. GIS teknolojileri yalnızca çevresel süreçlere ilişkin mükemmel görüntüler sağlayarak tek noktadan elde edilen verinin analiziyle pek mümkün olmayan uzaysal ve şebekesel ilişkilerin analizini olanaklı kılmakla kalmaz. Bunun yanı sıra (nüfus, endüstri, toprak kullanımı, turizm, altyapı gibi) insan etkisine dayalı verileri ve (kirlilik, ötrofikasyon, biyolojik çeşitlilik gibi) etkileyici verileri de ekleyerek, çevrenin durumunu etkileyen güçlerin her zamankinden daha iyi gözlenmesini sağlar.

Karadeniz GBS– 1996. 1990’larda Karadeniz’e kıyısı olan devletlerde yapılan siyasi ve ekonomik reformlar sonucunda Karadeniz’e ilişkin sayısal veriler daha erişilebilir olmuştur.

Buna paralel olarak GBS uygulamalarının gelişen hesaplama gücü de her uzman için kullanılabilir hale gelmiştir.

Karadeniz Çevre Programı’nın 1. Fazı 90’larda Karadeniz GIS sistemi için bir temel oluşturmuştur. Karadeniz’in eldeki idari, topografik, hidrolik, jeolojik, vb. haritaları sayısallaştırılmıştır. Harita verilerini depolamak için patentli dosya formatları ve grafik sunumlar, katmanlara ayrılması, belli bir dönem içindeki ortalama, minimum, maksimum vb. değerleri sunma gibi temel işlemleri yapabilen bir uygulama geliştirilmiştir.

Karadeniz GIS – 2005. 2000 yılında Daimi Sekreterya’nın görevine başlamasıyla birlikte, yeni işlevsel bir birimin kurumsal açıdan güçlendirilmesine ve Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu’nun gereksinimlerini karşılayabilecek bir bilgi sisteminin geliştirilmesine öncelik verilmiştir. Bu noktada Karadeniz ülkelerine ulusal bilgi akışını sağlamak için gerekli yazılımlar, şablonlar ve bilgi akış mekanizmalarının geliştirilmesi için gerekli fon GEF UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) Karadeniz Ekosistemini İyileştirme Projesi (Faz 1) üzerinden sağlanmıştır. Mevcut bilgi altyapısını (bilgisayar ağı, GIS yazılımı ve /temel haritalar/taban haritaları, haritalara web etkileşimi özelliği kazandırmak için web uygulamalarının geliştirilmesi, vb. ) geliştirmek ve uygulama geliştirme, sayısallaştırma ve bilgi sisteminin bakımı için Avrupa Komisyonu desteği devreye sokulmuştur.

Karadeniz Bilgi Sistemi

Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu’nun bilgi gereksinimini karşılayacak bir Bilgi Sistemi’nin ana hatları, düzgün bilgi akışı ve raporlama mekanizmaları ile şu noktaları ortaya çıkarmaktadır:

Verilerin uzaysal açıdan daha çok referans sağlayabilmesini mümkün kılmanın yanı sıra uzay, zaman ve şebeke ilişkilerinin analizi açısından ulusal raporlama verileri GIS haritalarıyla bağlantılı olmalıdır. Temel GIS yazılımı uzay ve (üç boyutlu) 3D analizlerini olanaklı hale getiren çok sayıda eklenti ile desteklenmektedir. Temel haritalar olarak 3D bir Sayısal Yükselti Modeli ile su kütleleri, yerleşimler, demiryolu ve karayolu altyapıları kullanılmaktadır. Karadeniz GIS sisteminin katman yapısı aşağıda gösterilmektedir.

Gelecekteki gelişmeler. Temel olarak bilgi akışının verimli kılınması, ulusal raporlama süreçlerinde elle mükerrer veri girişinin azaltılması, ulusal raporlardaki bütün unsurların uzaysal harita nesnelerinin tümüyle bağlantılı hale getirilmesi ve daha fazla web etkileşiminin kazandırılması, yapılacaklar listesinin ana maddelerini oluşturmaktadır. Ayrıca kullanıcı geribildirim oranı ile kullanıcı tabanının büyümesi ve işlevselliğin artmasıyla birlikte mevcut tasarımdaki, sunucu kapasitesi ve bant genişliğinin geliştirilmesinden de söz edilebilir.

Kiril Iliev

IT&Yönetim Uzmanı
Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Daimi Sekreteryası

[<<]    [>>]