Karadenizi Kurtarmak Konu 8, Haziran 2005 Teşekkürler Dili secin: EN BG GE RO RU TR UA
	Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu ve Karadeniz Ekosisteminin İyileştirilmesi Projesi Resmi Dergisi

Türkiye, Karadeniz Stratejik Eylem Planını Uygulamakta

A. Kara Kökenli Kaynaklı Kirlenmeyi Azaltma

Avrupa Birliği ve Türkiye arasında 2003 yılında imzalanan Katılım Ortaklığı Anlaşması’nda kısa vadeli öncelikler (2003/2004) olarak diğerlerinin yanısıra, müktesebatı devralmak için bir programın kabul edilmesi ve su kalitesi ile ilgili düzenlemenin uygulanması ve devralınmasına başlanması yer almaktadır. Orta vadeli çevresel gereksinimler müktesebatın devrini tamamlamak ve çevre korumayı sağlamak için kurumsal ve idari kapasiteler ile izleme kapasitesini (veri toplamayı içererek) güçlendirmektir. Ayrıca Türkiye’den, sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin diğer tüm sektörel politikalar ve bu politikaların uygulama yöntemleriyle bütünleştirmesi istenecektir.

Avrupa Birliği üyeliğine ulaşma konusunda, ilgili tüm kurumların katılımı ile Türkiye’deki çevre mevzuatının Avrupa Birliği’nin ilgili mevzuatı ile uyumlaştırılması çalışmaları devam etmektedir. Projelerden birisi, “Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Kabul Edilmesi ve Uygulanmasında Kapasite Geliştirilmesi (IPPC 96/61/EC)” projesidir. Bu projenin genişletilmiş amacı, Türkiye’ye, çevre müktesebatının uyumlaştırılması çabalarında yardımcı olmaktır.

Anadolu Su Havzası Rehabilitasyon Projesi, GEF ve Dünya Bankası tarafından desteklenmektedir. Projenin amacı, Anadolu’da ve Karadeniz kıyısında bozulmuş su havzalarında sürdürülebilir doğal kaynak yönetimini ve yoksulluğu azaltmayı desteklemektir. Önerilen projede, çevresel ilgileri daha sürdürülebilir kılmak için tarımsal uygulamalara (gübre depolanması, yönetimi ve uygulanması, Karadeniz ile birlikte Türk yeraltı ve yerüstü sularına besin yükü deşarjını azaltmak için doğal kaynakların ekolojik sürdürülebilir kullanımı gibi) entegre edecektir.

Diğer proje, Çevre Konusunda Kapasite Geliştirme Projesi’dir. Bu projenin genel amacı; Türkiye’nin çevre konusunda hukuki, kurumsal, teknik ve yatırım alanlarına yönelik kapasitesini güçlendirmek, böylelikle çevre müktesebatının etkili bir şekilde uygulanması sürecini hızlandırmaktır.

Su Çerçeve Direktifinin Uygulanması Projesi’nin çalışmaları devam etmektedir. Projenin genişletilmiş amacı, Türkiye’ye Avrupa Birliği Müktesebatına uyum çabalarında yardımcı olmak ve böylece ülkenin Avrupa Birliği’ne katılımını kolaylaştırmaktır.

1. Yüksek Öncelikli Noktasal Kaynaklar

KSEP’ın sorumluluklarını yerine getirmek için, kara kökenli kirlilik kaynaklarının önlenmesi ve azaltılmasını amaçlayan gerekli çalışmalar TÜBİTAK tarafından, Sınıraşan Teşhis Analizi’nde belirlenen sıcak noktalarda yürütülecektir. Bunun yanında, Kara Kökenli Kirlilik Projesi de hazırlanmıştır. Bu projede, tüm kara kökenli kaynaklar ile sektörlere ve alanlara göre öncelikler belirlenmektedir. Tüm çalışmalardan sonra, kara kökenli kirlenmeyi önlemek için eylem planı hazırlanacak, bu projeden elde edilecek tüm veriler gelecekteki çalışmalara ışık tutacak ve Ulusal Eylem Planı hazırlanacaktır.

2. Noktasal Kaynakların Denetim ve Yönetimi

2004 yılında revize edilen Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’ne göre, yüzey suları kullanım ihtiyaçlarına göre sınıflandırılmış ve her bir kategori için kalite parametreleri belirlenmiştir. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili Avrupa Birliği mevzuatı ile uyumlaştırılması çalışmaları halen devam etmektedir.

Kara Kökenli Kirleticiler için İzleme Programı belirlenmiş, ilgili ulusal ölçümler Faaliyet Merkezi tarafından yapılmıştır. Bunun yanı sıra, Kontrol Yönetmeliği de 2002 yılı Ocak ayında yürürlüğe girmiştir. AB tarafından finanse edilen “Çevre Mevzuatının IMPEL (Çevre Kanunlarının Uygulanması ve Yürütülmesi için Avrupa Birliği Ağı) tarafından Türkiye’de Uygulanması için Kapasite Geliştirme” 2004 yılı sonunda başlamıştır. Bu proje ile, izleme, denetim ve izin konularındaki işlemlerin, Avrupa Birliği ile uyumlaştırılması amaçlanmaktadır.

Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği, 18.02.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğin amaçları, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan nitratların sebep olduğu veya arttırdığı kirliliği azaltmak ve ileride oluşabilecek bu tür kirlilikleri önlemektir.

3. Hava Kalitesi ve Atık Yönetimi

“Hava Kirliliği” ve “Atık Yönetimi” konularındaki Eşleştirme Projesi 2004 yılı Ekim ayında Avrupa Birliği finansal konularda işbirliği programı yetkisinde başlatılmıştır.

4. Acil Durum Planlama ve Acil Müdahale

Karadeniz Acil Durum Planı (1. Bölüm: Petrol Kirliliğine Müdahale) Türkiye, Bulgaristan ve Romanya tarafından 28 Ekim 2003’de İstanbul’da imzalanmıştır.

“Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesine Karşı Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Karşılanması” Kanun yönergesi onay için meclise sunulmuştur ve bunun pratik uygulaması için Ulusal Acil Durum Planı geliştirilecektir.

“Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” Çevre ve Orman Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı’nın işbirliği ile hazırlanmış, 26 Aralık 2004 tarih ve 25682 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 5. Kirlilik İzleme ve Değerlendirme

KSEP’in Kirlilik İzleme ve Değerlendirme bölümündeki yükümlülüklerle ilgili olarak 2004 yılı için “Karadeniz Kirlilik İzleme Projesi” başlatılmıştır. Bu sürekli bir proje olmak zorundadır ve bu amaçla 2005 ve 2006 yılları içinde yapılması planlanmaktadır. Karadeniz İzleme ve Değerlendirme Programı’nda Türkiye için üç istasyon bulunmaktaydı (K0, K1, K3). Karadeniz Kirlilik İzleme Projesi’nden sonra Türkiye’nin istasyonları 63+3=66 oldu. Bundan başka, 2006’dan sonra her beş yılda bir “Karadeniz Kirlilik Durum Raporu” hazırlanacak ve Karadeniz Stratejik Eylem Planı kapsamında bu rapor yayımlanacaktır.

B. Canlı Kaynakların Yönetimi

1. Biyolojik Çeşitliliğin Korunması

Türkiye’de “Karadeniz’de Biyolojik Çeşitliliğin ve Peyzajların Korunması Protokolü” 6 Temmuz 2004 tarih ve 25514 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

C. Sürdürülebilir İnsan Gelişimi

1. Entegre Kıyı Alanları Yönetimi

Karadeniz ülkelerinin kıyı bölgeleri için, “Ulusal Kılavuz” hazırlanması ilkeleri TACIS desteği ile hazırlanmıştır. 2004 yılı için Ulusal Entegre Kıyı Alanları Yönetimi Rapor Formatı güncelleştirilmiş ve Daimi Sekreterya’ya gönderilmiştir. Türkiye’de Entegre Kıyı Alanları Yönetimi için yasal çerçeve ve kurumsal mekanizma henüz oluşturulmamış olmasına rağmen, önemli ölçüde tecrübe ve teknik bilgi vardır. Bu tecrübemizi Karadeniz Bölgesi’nde kullanmaya hazır durumdayız.

.

Prof. Hasan Sarikaya

Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Üyesi- Türkiye

[<<]    [>>]