TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE

KARADENİZ’İN KİRLİLİĞE KARŞI KORUNMASI KOMİSYONU ARASINDA

MERKEZ ANLAŞMASI

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu,

Karadeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi’nin XVII nci Maddesinin 11 inci fıkrasını gözönünde tutarak,

Sözleşmenin, Komisyon ve Sekretaryanın Merkezlerinin İstanbul’da kurulmasını öngören XVII nci Maddesinin 6 ncı fıkrasını dikkate alarak,

Sözleşmenin, Temsilciler, Yedek Temsilciler, Danışmanlar ve Âkit Tarafların Uzmanlarının uluslararası hukuka uygun olarak diplomatik ayrıcalıklar ve bağışıklıklardan her bir Âkit Tarafın ülkesinde yararlanacağını belirten XVII nci Maddesinin 8 inci fıkrasını dikkate alarak,

Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonunun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşmayı dikkate alarak,

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin aynı zamanda Sözleşme’nin uygulanması için Karadeniz’e kıyıdaş devletlere yardımcı olmak bölgesel projelere evsahipliği yapabileceğini göz önüne alarak

aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır.

Madde 1

Tanımlar

Bu Anlaşmanın amaçları çerçevesinde;

a) “Sözleşme”, 21 Nisan 1992 tarihinde Bükreş’te imzalanan Karadeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi anlamına gelir;

b) “Âkit Taraf”, Sözleşme’ye taraf olan Devlet anlamına gelir.

c) “Komisyon”, Sözleşme’nin XVII nci Maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu anlamına gelir ve Komisyonun Sekretaryası ile diğer yardımcı organlarını da kapsar.

d) “Daimi Sekretarya”, Komisyonun Sözleşmenin XVII nci Maddesinin 6 ncı fıkrası uyarınca kurulacak olan daimi organı anlamına gelir.

e) “Hükümet”, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti anlamına gelir.

f) “Evsahibi Âkit Taraf”, Türkiye Cumhuriyeti anlamına gelir göre,

g) “Âkit Taraf Temsilcileri”, heyetlerde yer alan Danışmanlar ve Uzmanlar da dahil olmak üzere, Komisyonun veya organının toplantılarına katılmak üzere Âkit Taraflarca gönderilen Temsilciler, Yedek Temsilciler ve diğer heyet üyeleri anlamına gelir.

h) “İcra Müdürü”, Sekretarya’nın baş yöneticisi anlamına gelir.

i) “Sekretarya Görevlileri”, Komisyon tarafından atanan ve Komisyon tarafından kabul edilen personel düzenlemelerine tâbi olan İcra Müdürü ve diğer görevliler anlamına gelmektedir.

j) “Destek Personeli” mahallî olarak istihdam edilen ve saat başı ücret alanlar da dahil olmak üzere İcra Müdürü tarafından atanan yedek, idarî ve teknik personeldir ve Komisyon tarafından kabul edilen personel düzenlemelerine tâbidir.

k) “Komisyon Binası”, Türkiye Cumhuriyeti, İstanbul’da Komisyon tarafından geçici veya daimi olarak işlevlerini yerine getirmek amacıyla kullanılan binalar, bina bölümleri ve bunlara bitişik araziler anlamına gelmektedir.

l)“Arşivler”, Komisyon ya da Komisyon tarafından bu göreve getirilen herhangi bir gerçek ya da tüzel kişinin sahip olduğu veya bu kişi tarafından saklanan tüm bilgiler, kayıtlar, yazışmalar, belgeler, elyazmaları, fotoğraflar, filmler ve kayıtlar anlamına gelmektedir.

 

Madde 2

Yorum

Bu Anlaşma, ana hedefi olan, Komisyonun Türkiye Cumhuriyeti, İstanbuldaki  Merkezinde, sorumluluklarını yerine getirmesini ve amaçlarıyla işlevlerini gerçekleştirmesini sağlama hedefi ışığında yorumlanacaktır.

Madde 3

Tüzel Kişilik

Komisyon tüzel kişiliğe sahip olacaktır. Komisyon,

a) âkit yapma,

b) taşınır ve taşınmaz mal satın alma ve elden çıkarma,

c) yasal işlemleri başlatma,

yetkisine sahiptir.

Madde 4

Adlî Takibattan Bağışıklık

1. Komisyon, faaliyetleri çerçevesinde, aşağıdaki durumlar dışında her türlü adlî takibattan bağışık olacaktır:

a) Komisyona ait veya onun adına işletilen bir aracın neden olduğu kazadan kaynaklanan ve sigorta tarafından tazmin edilmeyen hasarlardan dolayı üçüncü kişilerin açtığı sulh davaları,

b) Komisyon veya personelinin ihmali yada eylemi sonucu ortaya çıkan kişisel yaralanma veya ölümle ilgili sulh davaları,

2. Bu maddenin 1 inci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, Komisyonun malları ve varlıkları, nerede ve kimde bulunduğuna bakılmaksızın, icraî, idarî, adlî veya yasal kararlara dayanan arama, sorgulama, el koyma, kamulaştırma ve diğer herhangi bir tür müdahaleden muaf olacaktır.

3. Bu Anlaşmada aksi öngörülmedikçe,  Komisyon ile Türk vatandaşları ve Türkiye Cumhuriyetinde kayıtlı şirketler arasında sözleşmelerden doğan veya diğer özel hukuk anlaşmazlıklarında, Türkiye Cumhuriyeti mahkemeleri yargı yetkisinde sahiptir.

Madde 5

Bina

1. Hükümet, Komisyona kira bedelsiz ve süresiz olarak uygun bir bina temin edecektir. Komisyonun daimi merkezinin yeri Komisyonla istişare halinde seçilecektir. Komisyon binası karşılıklı mutabakatla değiştirilebilir.

2. Hükümet gerekli durumlarda Komisyonun ilave bina edinmesini ve kiralamasını kolaylaştırmayı üstlenecektir.

 

3. Hükümet ve Komisyon beraberce, Karadeniz’le ilgili çalışma yada programlar gerçekleştirmekte olan üçüncü tarafların Merkezi geçici veya sürekli olarak kullanmalarına izin vermek hususunda anlaşabilirler.

4.Komisyon binasına tüm gerekli kamu hizmetleri sağlanacaktır.

5. Komisyon binası dokunulmazlığa sahip olacaktır.

6. Evsahibi Âkit Taraf Hükümeti, Komisyon binası içinde ve yakınlarında, her türlü izinsiz giriş veya zarara karşı ve huzur bozucu her türlü durumu önleyecek şekilde Komisyonun hükümetlerarası kuruluş statüsüyle uyumlu biçimde uygun güvenlik ortamını sağlayacaktır.

Madde 6

Fonlar ve Paralar

1. Komisyon işlevleri çerçevesinde, Âkit Taraflarca ortaklaşa uygulananlar dışında malî denetim, düzenleme ve moratoryumlarla sınırlandırılmaksızın,

a) her çeşit fon, altın ve paraya sahip olabilecek ve herhangi bir para üzerinden işlem yapabilecektir.

b) fon, altın veya parasını bir ülkeden diğer bir ülkeye veya Ev Sahibi Âkit Tarafın ülkesi içinde serbestçe transfer edebilecek ve elinde bulunan herhangi bir ülke parasını diğer bir ülke parasına çevirebilecektir.

Madde 7

Arşivlerin Dokunulmazlığı

Komisyonun arşivi nerede ve kimde olursa olsun dokunulmazdır.

Madde 8

Harcamalar

1. Komisyonun ve Sekretaryanın ihtiyacı olan bilgisayar, bilgisayar yazıcı, CD ROM üniteleri, telefaks ve fotokopi makineleri, modem ve diğer cihazlar Komisyon bütçesinden satın alınacaktır.Bununla birlikte, Hükümetin isteği üzerine geçici veya kalıcı olarak bina değiştirilmesinden kaynaklanan iletişim kapasitesini iyileştiren ek maliyetler Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından karşılanacaktır.

2. Mobilya ve diğer büro elemanları/sistemleri Komisyon bütçesinden satın alınacaktır. Bununla birlikte, Hükümetin isteği üzerine geçici veya kalıcı olarak bina değiştirilmesi nedeniyle meydana gelen zararlar ve mobilya ile büro sistemlerinin iyileştirilmesine ilişkin ek maliyetler Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından karşılanacaktır.

3.(1) ve (2). paragrafları ilgilendiren tüm bakım ve işletme giderleri Komisyon bütçesinden karşılanacaktır.

 

4. Hükümet, binanın iyi çalışma koşullarında olmasını sağlar.

5.Sekretarya’nın elektrik, su (iklimlendirme/soğutma dahil), telefon, faks, elektronik posta ve diğer haberleşme ücretleri, temizlik, mutat bakım ve sıhhi hizmetler gibi işletme masrafları Komisyon bütçesinden karşılanacaktır.

Madde 9

Gümrük Vergileri ve Dolaysız Vergilerden Bağışıklık

1. Komisyon varlıkları, geliri ve diğer malları:

a) Gelir vergisini ve kurumlar vergisini de içeren bütün dolaysız vergilerden muaf tutulacaktır; ancak, esasen kamu kullanım harçlarından ibaret olan vergilerden muafiyet talep etmeyecektir.

b) Resmî kullanımı ve yayım faaliyetleri için ithal veya ihraç ettiği kalemlerin ihracatı veya ithalatı, bu ithalat ve ihracat nedeniyle talep edilen ve özel hizmetler için alınan harçlar saklı kalmak koşuluyla gümrük vergilerinden ve sınırlamalardan muaf olacaktır. Ancak bu muafiyetten yararlanarak ithal edilen kalemler, Hükümetle üzerinde anlaşılmış durumlar dışında, ithal edildikleri ülkede satılmayacaktır.

c) Bu maddenin amaçları uyarınca, vergiler, ilgili Âkit Tarafların yönetmeliklerine uygun olarak tesis edilen ya da tesis edilebilecek gümrük vergileri, vergiler ile ilgili harçlar anlamına gelmektedir.

2. Komisyon, resmi kullanımı için alınan mal ve hizmetlerin Katma Değer Vergisi hariç olmak üzere, mal veya hizmetlerin satışı sırasında satış bedelinin bir bölümü olan dolaysız vergilerden, , muaf olmayacaktır.

3. Hükümet,  ulusal mevzuatının izin verdiği ölçüde, diğer vergi ve harçlardan muafiyet sağlanmasını kolaylaştırabilir.

Madde 10

Haberleşme ve Yayınlar

1. Komisyona Türkiye içerisinde, resmî haberleşmeleri konusunda, Hükümet tarafından diğer BM Uzmanlık Kuruluşlarına tanınan önceliklerden daha az elverişli bir muamele yapılmayacaktır.

2. Komisyonun resmî yazışmalarına ve diğer resmî haberleşmelerine hiçbir sansür uygulanmayacaktır.

3. Hükümet, telif hakkına ilişkin ulusal mevzuata uyulması kaydıyla, Komisyonun  müdahale edilmeksizin basım,yayım ve diğer kitle iletişim araçları yoluyla basım ve dağıtım yapma hakkını tanır.

Madde 11

Hükümet ile Temaslar

İcra Müdürü, Sekretaryanın etkinlikleri ve günlük yönetimiyle ilgili hususlarda Hükümetle doğrudan temas kurmaya yetkilidir. Ancak esasa ilişkin konularda Hükümetin muhatabı, Başkanı kanalıyla Komisyon olacaktır.

Madde 12

Âkit Tarafların Temsilcileri, Yedek Temsilcileri, Danışmanları ve Uzmanları ve Komisyon Başkanı

1. Âkit Tarafların Temsilcileri ve Komisyon Başkanı, işlevlerini yerine getirirlerken ve toplantı yerlerine ya da toplantı yerlerinden yapacakları seyahatlerde, Sözleşmenin XVII nci Maddesinin 8 inci fıkrasında,  Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonunun Ayrıcalık Ve Bağışıklıklarına ilişkin Anlaşma’ya atıfla yer verilen diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanacaklardır. Bu hüküm, Temsilci, Yedek Temsilci, Danışman ve Uzman ile uyrukluğunu taşıdığı veya daimi ikamet ettiği Âkit Tarafın makamları arasında uygulanmaz.

2. Bu maddenin 1 inci fıkrasında sözü edilen kişilere tanınan ayrıcalık ve bağışıklıklar Âkit Tarafların Temsilcilerine kişisel çıkarları için değil, yalnızca Komisyon ile ilgili görevlerini bağımsız bir şekilde gerçekleştirebilmelerine olanak tanımak amacıyla sağlanmıştır. Sonuç olarak, bir Âkit Tarafın temsilcisinin veya Komisyon Başkanı olarak vekâlet edenin, bağışıklığının adaletin tecellisine engel olacağını düşündüğü ve bağışıklığı tanıma amacına halel getirmeksizin kaldırmanın mümkün olduğu hallerde, Âkit Taraf bağışıklığı kaldırmakla yükümlüdür.

Madde 13

Daimi Sekretarya Görevlileri

1. Daimi Sekretarya Görevlileri resmî görevlerini yerine getirirken veya resmî yazışmalar ve bunlara ilişkin belgeler oluştururken gerçekleştirdikleri tüm yazılı ve sözlü eylemleri konusunda yasal süreçlerden muaftırlar.

2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olan ve sürekli olarak Türkiye’de ikamet eden yabancılar dışında kalan Daimi Sekretarya Görevlileri Türkiye içinde ve Türkiye ile bağlantılı olarak aşağıdaki ayrıcalık ve bağışıklıklara sahip olacaklardır:

a) Komisyon tarafından kendilerine ödenen ücret ve ikramiyelerle bağlantılı olarak ve muadil rütbeli Birleşmiş Milletler görevlilerinin Türkiye’de 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları sözleşmesi uyarınca yararlandıkları koşullarda vergiden muaf olacaklardır.

b) Kendileri, eşleri ve kendilerine bağımlı 18 yaşın altındakiler göçmen kısıtlamalarından, yabancılara uygulanan kayıt işlemlerinden, tüm kişisel hizmetlerden, hangi türde olursa olsun tüm kamu hizmetlerinden ve askere alınma, savunma katkıları, iaşe-ibate sağlama gibi askerî yükümlülüklerden Türkiye Cumhuriyeti ülkesi için de muaf olacaklardır.

c) Türkiye Cumhuriyetinde bulunan muadil rütbeli Birleşmiş Milletler görevlilerine 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesi ve 1992 tarihli Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonunun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşma uyarınca döviz alım-satımı konusunda tanınan ayrıcalıklara sahip olacaklardır.

d) Türkiye Cumhuriyetindeki muadil rütbeli Birleşmiş Milletler görevlilerine uluslararası bir kriz durumunda eşleri ve kendilerine bağımlı bulunan akrabalarıyla birlikte 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesi ve 1992 tarihli Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonunun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşma uyarınca ülkelerine geri dönüş konusunda tanınan imkânlara sahip olacaklardır.

e) Türkiye Cumhuriyetinde göreve yeni başladıklarında Birleşmiş Milletler görevlilerine 1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalıkları ve Bağışıklıkları Sözleşmesinin  ve 1992 tarihli Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonunun Ayrıcalık ve Bağışıklıklarına İlişkin Anlaşmanın sağladığı, mobilyalarını ve şahsi mallarını gümrüksüz olarak ithal etme hakkına sahip olacaklardır.

Sekretarya görevlileri, görev süreleri sona erdiğinde bu fıkraya tâbi mobilyalarını ve şahsi mallarını ihraç ettikleri takdirde sözkonusu ihraçla ilgili hizmetlere ödenecek ücretler dışında gümrük vergilerinden muaf olacaklardır.

3. Ayrıcalık ve bağışıklıklar görevlilere kişisel çıkarları için değil, sadece Komisyonun menfaatleri çerçevesinde tanınmıştır. Komisyon, bağışıklığın adaletin tecellisine engel olacağı ve kaldırılabileceği görüşünde olduğu her durumda İcra Müdürü dahil Sekretarya Görevlilerinin bağışıklığını kaldırma hakkına sahiptir ve bunu yapmakla görevlidir.

4. Hükümet, Daimi Sekreterya görevlileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri ile ilgili olarak, statülerine uygun kimlik kartları düzenler. Bu kimlik kartları oturma izni yerine kullanılacaktır.

Madde 14

Daimi Sekretaryanın Destek Personeli

1. Sekretaryanın destek personeli, görevleriyle ilgili hususlarda herhangi bir bilgi vermeye veya bu görevle ilgili resmî yazışma ve belge üretmeye hiçbir şekilde mecbur değillerdir.

2. Türk vatandaşı olan ve sürekli olarak Türkiye’de ikamet eden yabancılar dışındaki Sekretarya destek personeli:

a) Sekretarya için verilen hizmetlerle ilgili olarak Türkiye Cumhuriyetinin çalışma ve yabancı emekle ilgili yasa ve yönetmeliklerinin çalışma izni konusunda getirmiş olduğu her türlü yükümlülükten muaf tutulacaklardır.

b) Hizmetleri için aldıkları ücretler vergi ve harçlardan muaf tutulacaktır.

c) Tüm şahsi hizmetlerden, hangi türde olursa olsun tüm kamu hizmetlerinden ve askere alınma, savunma katkıları, iaşe-ibate sağlama gibi askerî hizmetlerden Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde muaf olacaklardır.

3. Hükümet, Daimi Sekreterya destek personeli ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireylerine mümkün olduğu takdirde, ile ilgili olarak, statülerine uygun kimlik kartları düzenler. Bu kimlik kartları oturma izni yerine kullanılacaktır.

4. İcra Müdürü, Komisyon Başkanının yetkilendirmesi üzerine, bir Sekretarya destek personeli mensubunun bu maddenin 1 inci fıkrasında sağlanan bağışıklığını, adaletin tecellisine engel olacağını düşündüğü takdirde kaldırma hakkına sahiptir ve bunu yapmakla görevlidir.

Madde 15

Eşlerin İş Piyasasına Girişi

İlgili Türk mevzuatı çerçevesinde, Daimi Sekreterya çalışanlarının eşleri ve çocukları, Türkiye Cumhuriyetinde esas kimlik kart sahibi ile aynı çatı altında oturmaları kaydıyla,  iş piyasasına girme hakkından yararlanabileceklerdir.

Madde 16

Sosyal Güvenlik

Sosyal güvenlikle ilgili konularda Daimi Sekretarya görevlileri ve destek personeline 18 Nisan 1961 tarihli Diplomatik İlişkilere Dair Viyana Sözleşmesinin hükümleri uygulanabilecektir. Türk vatandaşları ve Türkiye’de daimi ikamet eden yabancılar, sosyal güvenlikle ilgili konularda, Türk mevzuatına tabi olacaklardır.

Madde 17

İşbirliği

Komisyon, adlî işlerin gerektiği gibi idare edilmesi, polisiye düzenlemelere uyulmasının temini ve bu Anlaşmada yer alan  ayrıcalık, bağışıklıklar ve kolaylıklar ile ilgili suiistimallerin önlenmesi için Hükümetin yetkili makamlarıyla her zaman işbirliği yapacaktır.

Madde 18

Atamaların Belirlenmesi

İcra Müdürü, her yıl Hükümete tüm Daimi Sekretarya görevlilerinin, destek personelinin ve proje personelinin listesini gönderecektir. İcra Müdürü, bir Sekretarya görevlisi, destek personeli veya proje personeli göreve başladığında ya da görevden ayrıldığında Komisyon adına Hükümeti haberdar edecektir. İcra Müdürü her iki durumda da sözkonusu şahsın Türkiye vatandaşı ya da sürekli olarak Türkiye’de ikamet eden biri olup olmadığını belirtecektir.

Madde 19

Karadeniz Komisyonunun Bayrağı ve Amblemi

Komisyon, kendi binasında ve Komisyon ve İcra Müdürünün araçlarında bayrağını ve amblemini kullanma hakkına sahiptir.

 

Madde 20

Değişiklikler

Komisyon ve Hükümet bu Anlaşma üzerinde her zaman değişiklik önerisinde bulunabilirler ve Anlaşma, Komisyonla Hükümet arasında müzakere yoluyla değiştirilebilir.

Madde 21

Diğer Anlaşmalar ile Bağlantı

Bu anlaşma, İstanbul’da 28 Nisan 2000 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Arasında Merkez Anlaşmasının fesheder ve yerini alır.

Madde 22

Anlaşmazlıkların Çözümü

Bu Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlık, Komisyon ve Hükümet arasında müzakere yoluyla çözümlenecektir.

Madde 23

Yürürlüğe Girme ve Sona Erme

Bu Anlaşma, Hükümetin diplomatik kanallardan Anlaşmanın ulusal mevzuata uygun olarak onaylanmış bulunduğu hususunda yazılı bilgiyi Komisyona ilettiği günün ertesi günü yürürlüğe girer.

Bu anlaşmaya, Komisyon ve Hükümetin üzerinde anlaştığı herhangi bir düzeltme, bu maddenin 1. paragrafında belirtilen prosedürlere uygun olarak yürürlüğe girecektir.

Bu anlaşma Komisyonun Merkezi Türkiye Cumhuriyetinde olduğu sürece yürürlükte kalacaktır.

Komisyon Merkezinin Türkiye Cumhuriyeti dışına taşınması halinde, bu Anlaşma, Komisyonun düzgün biçimde işleyişine son vermesi, mal varlığının taşınması ve elden çıkarılması için gerekli olan makul bir sürenin sonuna kadar yürürlükte kalacaktır.

Sofya’da 16 Nisan 2009 tarihinde, her iki metin eşit derecede geçerli olacak şekilde Türkçe ve İngilizce dillerinde ve her iki dilde iki nüsha olarak imzalanmıştır.

 

            Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adına              Komisyon Adına